ارزان‌ترين شهرهاي دنيا

نهاد مطالعاتي مرجع در زمينه بررسي‌هاي شهري، ليست تازه‌اي از گران‌ترين و ارزان‌ترين شهرهاي جهان منتشر كرده كه در آن 214 شهر از 5 قاره به لحاظ هزينه‌هاي زندگي كه مهم‌ترين آن «اجاره‌بهاي مسكن» و «قدرت پولي كشورها» است، رده‌بندي شده‌اند. در گزارش «مرسر»، پايتخت ايران در رتبه هشتاد و پنجمين شهر ارزان دنيا قرار گرفته، طوري كه هزينه سكونت در تهران در مقايسه با سال 2010، معادل 27 پله افت كرده كه ناشي از افزايش نسبي نرخ ارز طي اين مدت بوده است.

214 شهر از 5 قاره با معيار «هزينه‌زندگي» رتبه‌بندي شدند

گران‌ترين و ارزان‌ترين شهرهاي دنيا

 «اجاره‌بهاي مسكن»؛ فاكتور اصلي اين رده‌بندي

 پايتخت ايران در گروه 100 شهر ارزان قرار گرفت

بنياد مشاوره‌اي «مرسر» كه همه ساله شهرهاي منتخب جهان را براساس «هزينه‌هاي ‌زندگي» رتبه‌بندي مي‌كند تا نتايج آن براي بنگاه‌هاي صنعتي بين‌المللي، ملاك‌عمل در پرداخت حقوق و دستمزد كارگران قرار بگيرد، براي سال 2011 ليست تازه‌اي حاوي 214 شهر از 5 قاره را به ترتيب «گران‌ترين تا ارزا‌ن‌ترين» منتشر كرده است.

نتايج اين رده‌بندي كه در آن، 200 معيار براي محاسبه متوسط هزينه زندگي در هر شهر به كار گرفته شده، نشان مي‌دهد تحت تاثير نوسانات قابل‌توجه «اجاره‌بهاي مسكن» و «قدرت پول كشورها در برابر دلار آمريكا»، جايگاه شهرها در مقايسه با سال 2010 با تغيير عمده مواجه شده است، طوري كه شهرهاي مطرح اروپا به دليل ركود اقتصادي به گروه ارزان‌ترين‌ها نزديك شده‌اند و در مقابل، شهرهاي آسيا به خاطر كاهش عرضه واحدهاي مسكوني اجاره‌اي، به بالاي جدول صعود كرده‌اند.

براساس نتايج اين تحقيق، در شهرهاي متعلق به كشورهاي خاورميانه نيز از آنجا كه حجم انبوه ساخت‌وساز در آنها جريان دارد، هزينه اجاره مسكن به عنوان فاكتور اصلي در هزينه‌هاي زندگي، رو به كاهش گذاشته و توانسته اين منطقه را در رده‌هاي پايين جدول قرار دهد. در مقابل، شهرهاي قاره اقيانوسيه به خاطر تقويت ارزش پولي در برابر دلار در بالاي جدول گران‌ترين شهرهاي جهان قرار دارند.«مرسر» كه متعلق به كشور آمريكا است، معتقد است اهالي اين قاره طي يك‌سال اخير افزايش هزينه زندگي را تجربه كرده‌اند و اين وضعيت با توجه به بهبود نسبي اقتصاد آمريكا و رشد تقاضاي مسكن، در آينده تشديد خواهد شد.

گزارش جديد بنياد «مرسر» از هزينه‌هاي زندگي در شهرهاي جهان كه در سه ماه اول سال 2011 تهيه شده حاكي است: رتبه پايتخت ايران 27 پله افت كرده به اين معني كه در سال 2010 در رده 103 قرار داشته و حالا به رده 130 آمده است.

ارزان‌تر شدن شهر تهران اگر چه براساس فاكتور اجاره‌بها باورنكردني است، اما با توجه به كاهش ارزش ريال در برابر دلار طي ماه‌هاي اخير و از آنجا كه مبناي محاسبه هزينه‌ها «دلار» در نظر گرفته شده، كاهش هزينه زندگي در اين كلانشهر طبيعي مي‌تواند باشد.

در حال حاضر لواندا در آنگولا براي دومين سال پياپي عنوان گران‌ترين شهر دنيا را از آن خود كرده است و كراچي در پاكستان ارزان‌ترين شهر معرفي شده است.

اين را پيمايش هزينه زندگي بنگاه مشاوره‌اي مرسر در سال 2011 نشان مي‌دهد. توكيو، پايتخت ژاپن و ان‌جامنا در چاد، به ترتيب در رده‌هاي دوم و سوم مانده‌اند. مسكو، ژنو و اوزاكا نيز رده‌هاي چهارم تا ششم را پر كرده‌اند. زوريخ نسبت به سال قبل، يك پله بالا‌تر آمده و در رده هفتم قرار گرفته و هنگ‌كنگ از رتبه هشتم در سال گذشته به رده نهم رفته است. تازه‌وارد‌ها به فهرست ده شهر گران دنيا عبارتند از سنگاپور كه رتبه‌اش از يازده به هشت آمده، و سائو‌پائولو كه در قياس با سال گذشته، 11 پله بالا آمده و رده دهم را از آن خود كرده است. كراچي (214) جايگاه ارزان‌ترين شهر دنيا را از آن خود كرده است. در اين پيمايش مشخص شده كه لواندا، گران‌ترين شهر دنيا 3 برابر گران‌تر از كراچي است.

لندن كه از سال گذشته تا به حال يك پله پايين‌تر آمده، گران‌ترين شهر انگلستان است و بعد از آن، آبردين (144)، گلاسكو (148) و بيرمنگام (150) قرار دارند. بلفاست (178) ارزان‌ترين شهر انگلستان است.

پيمايش مرسر جامع‌ترين بررسي روي هزينه‌هاي زندگي است و براي كمك به دولت‌ها و شركت‌هاي چند‌مليتي در تعيين مقرري‌هاي كارمندان مهاجر آنها طراحي شده است. شهر پايه در اين پيمايش نيو‌يورك است و تمام شهر‌هاي ديگر با آن مقايسه مي‌شوند. تغييرات واحد‌هاي پولي نيز با دلار سنجيده مي‌شوند. هزينه مسكن كه غالبا بزرگ‌ترين هزينه مهاجران است، نقش مهمي را در تعيين رتبه شهر‌ها بازي مي‌كند. ارقام و اعداد مربوط به شاخص هزينه زندگي مرسر و مقايسه هزينه‌هاي مسكن اجاره‌اي از پيمايشي استخراج شده‌اند كه در مارس 2011 انجام شده است. دسته‌هاي مختلف كالا‌ها و خدماتي كه در اين شاخص در نظر گرفته شده‌اند و البته هر كدام بر پايه نتايج تحقيقات مرسر وزن متفاوتي دارند، از اين قرار هستند: اجاره‌بهاي مسكن، نوشيدني، پوشاك، خدمات خانگي، غذا در خانه، غذا بيرون از خانه، مراقبت‌هاي شخصي، لوازم خانگي، ورزش و تفريحات، حمل‌و‌نقل و خدمات رفاهي عمومي.

ناتالي كنستانتين‌مترال، محقق ارشد بنگاه مرسر كه هر ساله مسووليت تهيه اين رتبه‌بندي را بر عهده دارد، مي‌گويد: «شركت‌هاي چند‌مليتي از مدت‌ها پيش مزيت رقابتي نيروي كاري را كه در سطح دنيا قابليت جابه‌جايي دارد، درك كرده‌اند، هر چند چالش اصلي، ايجاد توازن در هزينه برنامه‌هاي مربوط به كارگران مهاجران آنها است. نوسانات پولي، تورم، بي‌ثباتي سياسي و بلاياي طبيعي عواملي‌اند كه بر هزينه‌هاي زندگي مهاجران اثر مي‌گذارند. كارفرمايان بايد تاثير اين عوامل را بدانند تا هم هزينه‌هايشان را كنترل كنند و هم كار‌گران مستعد و توانايشان را با ارائه مقرري‌هاي رقابتي نزد خود حفظ كنند».

«در طول دوره گرد‌آوري داده‌ها براي پيمايش امسال، دنيا بلاياي طبيعي و آشوب‌هاي سياسي فوق‌العاده زيادي را كه همه‌شان تا اندازه‌اي بر زندگي مهاجران اثر گذاشته‌اند، به چشم ديد. نوسانات پولي و تاثير تورم بر كالا‌ها و خدمات - به ويژه نفت – جابه‌جايي‌هايي را در رده‌بندي شهر‌هاي دنيا به بار آورده است». اينها را خانم كنستانتين‌‌مترال مي‌گويد. «روي‌ هم‌ رفته هزينه زندگي در شهر‌هاي اروپايي نسبتا با‌ثبات مانده، در حالي كه در آفريقا كه عرضه اندك مسكن به افزايش هزينه‌هاي زندگي در برخي شهر‌هاي مهم مي‌انجامد، تصويري نا‌همگون را مي‌بينيم».

«در آمريكاي شمالي افزايش قيمت نفت همچنان به بالا رفتن قيمت‌هاي مصرفي مي‌انجامد، اما رتبه بسياري از شهر‌هاي اين منطقه پايين‌تر آمده، چون افزايش قيمت‌ها در مناطق ديگر شديد‌تر بوده و اين امر شهر‌هاي آمريكا را به پايين فهرست رانده است. رتبه شهر‌هاي استراليا به گونه‌اي چشمگير بالا رفته، چون ارزش دلار استراليا در برابر دلار آمريكا تقويت شده است».

اروپا، خاور‌ميانه و آفريقا

امسال تنها سه شهر اروپايي در ميان ده شهر گران دنيا قرار دارند. مسكو (4) هنوز گران‌ترين شهر اروپا است و ژنو (5) و زوريخ (7) در رده‌هاي بعدي قرار دارند. كنستانتين‌مترال مي‌گويد: «در بيشتر شهر‌هاي اروپاي غربي، هزينه زندگي براي مهاجرين در 12 ماه گذشته نسبتا پايدار مانده. با اين حال، رتبه بسياري از شهر‌هاي اين منطقه پايين‌تر آمده است. دليل اين امر به بياني كلي آن است كه همه شهر‌ها با نيو‌يورك سنجيده مي‌شوند و افزايش قيمت‌ها در اين شهر از بسياري شهر‌هاي اروپايي بيشتر بوده. كاهش هزينه مسكن در اثر ركود اقتصادي نيز عامل اين تغييرات در رتبه شهر‌هاي برگزيده اروپايي و به ويژه آتن و بارسلونا بوده است».

گران‌ترين شهر خاورميانه

تل‌آويو، پايتخت فلسطين اشغالي نسبت به سال 2010 پنج پله پايين‌تر آمده و از رده 19 به 24 رسيده، اما همچنان گران‌ترين شهر در خاور‌ميانه است. ابو‌ظبي (67)، دبي (81) و امان (103) كه به ترتيب 17، 26 و 29 پله پايين‌تر آمده‌اند، در رده‌هاي بعدي قرار دارند. به گفته خانم كنستانتين‌مترال، «روند كاهش هزينه‌هاي مسكن در منطقه خاور‌ميانه همچنان ادامه دارد و رتبه شهر‌هاي آن را در رده‌بندي گران‌ترين شهر‌هاي دنيا پايين‌تر مي‌برد. دبي به ويژه كاهشي چشمگير را در هزينه‌هاي مسكن تجربه مي‌كند، چون عرضه املاك در بازار اجاره‌اي آن رو به افزايش است».لواندا (1) همچنان گران‌ترين شهر براي مهاجران در آفريقا و نيز در دنيا است و ان‌جامنا در رده بعد قرار دارد. به قول كنستانتين‌مترال، «يافتن غذا و مسكن امن براي كارگران مهاجر در بسياري از شهر‌هاي آفريقا كه در اين فهرست قرار دارند، چالشي واقعي است و هزينه‌ها مي‌توانند در قياس با مناطق ديگر بسيار زياد باشند. قيمت مسكن در حال حاضر در شهر‌هايي چون لواندا به سطحي بي‌سابقه رسيده و اين معمولا دليل عمده‌اي است كه سبب مي‌شود اين تعداد زياد از شهر‌هاي آفريقايي را در رده‌هاي بالاي اين فهرست بيابيم».

آمريكا

سائو‌پائولو (10) و ريو‌دو‌ژانيرو (12) كه به ترتيب 11 و 17 پله بالا‌تر آمده‌اند، اكنون گران‌ترين شهر‌ها براي مهاجران، هم در آمريكاي شمالي و هم در آمريكاي جنوبي هستند. در آمريكاي جنوبي، برازيليا (33) سومين شهر گران است كه نسبت به رده‌بندي پار‌‌سال 37 پله بالا‌تر آمده است.

نيويورك كه در رده 32 قرار دارد، گران‌ترين شهر در ايالات متحده آمريكا است. كنستانتين‌مترال مي‌گويد: «اگر بخواهيم كلي صحبت كنيم، از آن جا كه اقتصاد آمريكا رو به بهبود است و تقاضا براي مسكن بالا مي‌رود، قيمت‌هاي اجاره‌اي در بيشتر شهر‌هاي آن اندكي افزايش يافته است».

آسيا و اقيانوسيه

شهر‌هاي استراليا برخي از چشمگير‌ترين جهش‌ها را در اين رده‌بندي تجربه كرده‌اند، چون ارزش پول اين كشور در برابر دلار آمريكا تقريبا 14 در‌صد بالا‌تر رفته است. سيدني (14) ده پله بالا‌تر آمده، ملبورن از رده 33 به 21 رفته و پرث 30 پله بالا رفته و به رتبه 30 رسيده است. گران‌ترين شهر در آسيا توكيو (2) است.